اسفنديار بالجانی [1] ، دکتر شاکر سالاری [2] ، دکتر صالح سليمی ^* [3] ، سميرا صفری [4] ^، الناز علوی [5] ^، سميه عبداللهی موحد [6]

  تاريخ دريافت 1/2/89، تاريخ پذيرش 29/3/89

  چکيده

  پيش زمينه و هدف: جمعيت جهان مسن­تر مي­شود. با طولانی شدن عمر، رفتارهای ارتقاء سلامتی اهميت بيشتری پيدا مي­کنند. اين مطالعه با هدف بررسی رفتارهای ارتقاء سلامتی در سالمندان اروميه و تعيين متغيرهای موثر بر شرکت سالمندان دراين فعاليت­ها صورت گرفت است.

  مواد و روش کار : اين يک مطالعه توصيفی - مقطعی مي­باشد که در آن 242 نفر از سالمندان بالای 60 سال به صورت نمونه گيری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. ابزار گرداوری داده­ها پرسش­نامه مشتمل بر ويژگي­های دموگرافيک، تعداد بيماری مزمن، وضعيت سلامت جسمانی، وضعيت سلامت ذهنی، رفتارهای ارتقاء سلامتی و غربالگری سرطان بود. داده­ها با استفاده از آمار توصيفی و آناليز رگرسيون چند متغيره تجزيه تحليل شدند.

  يافته­ها : ميانگين سن شرکت کنندگان36/ 8 ±67 /69 بود. از بين فعاليت­های ارتقاء سلامتی اوليه (ورزش، کاهش کلسترول غذا، رژيم غذايی کم نمک و پرفيبر)، رژيم غذايی کم نمک با 4/64 درصد بيشترين و از غربالگری سرطان (ماموگرافی، پاپ اسمير، معاينات پروستات، آزمايش خون مخفی مدفوع و معاينات پوستی)، آزمايش خون مخفی مدفوع با 7/27 درصد بيشترين رفتار ارتقاء سلامتی بودند. آناليز رگرسيون نشان داد که وضعيت شغل، سطح تحصيلات، وضعيت سلامت روانی، سن و جنس عوامل پيشگويی کننده در انجام فعاليت­های ارتقاء سلامتی سالمندان بودند.

  بحث و نتيجه گيری : نتايج مطالعه نشان داد که غير از کاهش نمک وکلسترول در رژيم غذايی، شرکت سالمندان در بقيه فعاليت­های ارتقاء سلامتی اوليه و غربالگری سرطان در سطح پايين بود. به نظر مي­رسد آموزش همگانی و آموزش خانواده­ها در مورد فوايد رفتارهای ارتقاء سلامتی، شروع اين آموزش­ها در سنين پايين، در دسترس بودن خدمات و فاکتورهای محيطی ديگر مي­تواند شرکت در فعاليت­های ارتقاء سلامتی سالمندان را افزايش دهند.

  کلمات کليدی: ارتقاء سلامتی، سالمند، غربالگری سرطان

  مجله پزشکی اروميه، دوره بيست و يکم، شماره‌ دوم، ص 223-217، تابستان 1389

  آدرس مکاتبه: دانشگاه آزاد اروميه ، گروه پرستاری. تلفن تماس: 09143404534

  1 کارشناس ارشد پرستاری، دانشگاه آزاد اسلامی اروميه

  2 دانشيار اپيدميولوژی، دانشگاه آزاد اسلامی ايران واحد تبريز، دانشکده علوم پزشکی

  3 استاديار پرستاری بيماري­های داخلی، دانشگاه آزاد واحد اروميه (نويسنده مسئول)

  4 دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری، مربی پرستاری دانشگاه آزاد اسلامی اروميه

  5 کارشناس پرستاری

  6 کارشناس پرستاری