زهرا محمدی آبگرمی [1] ، دکتر محمدحسن خادم انصاری [2] ، دکتر بمان­علی جلالی خان­آبادی [3] ، دکتر محمدحسين مصدق مهرجردی [4] ، سيدمجيد مهدوی [5]

  تاريخ دريافت 26/06/87 تاريخ پذيرش 29/08/87

  چکيده

  پيش زمينه و هدف: آترواسکلرور و بيماری عروق کرونر قلبی ( CAD )، عامل مرگ و مير در کشورهای صنعتی و هم­چنين کشورهای در حال توسعه مي­باشد. مالون دی آلدهيد محصول نهايی پراکسيداسيون ليپيدهاست. روش­های متعددی برای ارزيابی پراکسيداسيون ليپيدها ارائه شده است هدف اصلی از اين مطالعه تحقيق و ارزيابی روش­های تيوباربيتوريک اسيد ( TBARS ) و کروماتوگرافی با کارايی بالا (HPLC) برای تعيين و مقايسه مالون دی آلدهيد (MDA) در گروهی از مبتلايان به تنگی عروق کرونر و افراد شاهد بوده است.

  مواد و روش کار : افراد مورد مطالعه شامل 47 نفر شاهد و 53 نفر مبتلا به CAD بودند. نمونه خون بعد از يک شب ناشتا ماندن تهيه و سرم جدا گرديد. برای اندازه ­ گيری MDA ابتدا پروتئين ­ های سرم با استفاده از محلول تری کلرواستيک اسيد رسوب داده شده و با عمل سانتريفوژ جدا گرديد. محلول صاف شده رويی با اسيد تيوباربيتوريک در حرارت 95 درجه سانتي­گراد و به مدت 50 دقيقه واکنش داده شد . برای تعيين MDA به روش تيوباربيتوريک اسيد، مجموعه رنگی حاصل در طول موج 532 نانومتر سنجش شد. برای روش HPLC ، 20 ميکروليتر از مجموعه رنگی حاصل به ستون فاز معکوس HPLC تزريق و پس از شستشو به روش ايزوکراتيک، مجموعه رنگی حاصل جداسازی و با دتکتور مرئی در طول موج 532 نانومتر اندازه­گيری شد.

  يافته ­ ها: درصد بازيابی روش­های HPLC و TBARS به­ترتيب بين 05/92 تا 2/105 و 7/84 تا 102 درصد به­دست آمد. ضريب تغييرات روش HPLC در حدود 17/6-4 درصد و برای روش TBARS در حدود 22/12-27/7 درصد محاسبه گرديد. حد تشخيص روش HPLC و روش TBARS به­ترتيب 05/0 ميکرومولار و 1/0 ميکرومولار به­دست آمد. سطح سرمی MDA تعيين شده با روش تيوباربيتوريک اسيد از سطح به­دست آمده به روش HPLC به­طور
معني­داری بالا بود ( 002/0 p value = ). هم­چنين ميانگين سطح سرمی MDA در بيماران مبتلا به تنگی عروق کرونر قلب بالاتر از افراد گروه کنترل بود. همبستگی معني­داری بين نتايج حاصل از سنجش MDA به روش تيوباربيتوريک اسيد با نتايج حاصل از تعيين اين ترکيب به روش HPLC به­دست آمد
(02/0 P value = و 325/0 r² = ).

  بحث و نتيجه گيری: اگر چه روش HPLC روش دقيق و صحيحی برای اندازه­گيری MDA در مايعات بيولوژيک مي­باشد، ولی اين روش وقت گير و پرهزينه است. بنابراين با ايجاد شرايط مناسب و بهبود کيفيت در روش تيوباربيتوريک اسيد مي­توان نتايج قابل قبولی را از اين روش انتظار داشت و از آن برای کارهای روتين آزمايشگاهی و مطالعات اپيدميولوژيکی استفاده نمود. براساس اين مطالعه و هم­چنين مطالعات قبلی، سطح سرمی MDA در بيماران عروق کرونر بالاتر از افراد شاهد بوده و بدين ترتيب اندازه­گيری MDA به­عنوان يک عامل خطرساز مستقل و يا به­عنوان شاخصی از وجود آترواسکلروز و بيماري­های قلبی عروقی مطرح مي­باشد.

  کليد واژه­ها: مالون دی آلدهيد، کروماتوگرافی با کارايی بالا، تيوباربيتوريک اسيد، بيماری عروق کرونر قلبی

 �

  مجله پزشکی اروميه، دوره نوزدهم، شماره‌ چهارم، ص 294-289 ، زمستان 1387

  آدرس مکاتبه : اروميه، دانشکده پزشکی، گروه بيوشيمی و تغذيه، تلفن: 2770969-0441

  E-mail: mhansari@hotmail.com

  [1] کارشناس ارشد بيوشيمی بالينی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی يزد

  [2] دانشيارگروه بيوشيمی بالينی، دانشگاه علوم پزشکی اروميه (نويسنده مسئول)

  [3] استاديار گروه بيوشيمی بالينی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی يزد

  [4] استاديار گروه فارماکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی يزد

  [5] کارشناس ارشد آزمايشگاه گروه فارماکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی شهيد صدوقی يزد