دکتر محمدرضا محمدی فلاح ^[1] ، دکتر منصور عليزاده ^[2] ، دکتر سروش تقی پور بازرگانی ^[3] ،
دکتر اميرحسين شرفی ^[4] ، دکتر محمد افشاريان ^[5] ، دکتر باقر برادران صفا ^[6]

  تاريخ دريافت 23/3/86 تاريخ پذيرش 30/8/86

  چکيده

  مقدمه: هدف از اين مقاله، مقايسه CT هليکال با روش ­ های متداول بررسی ( IVP و در موارد لزوم پيلوگرافی رتروگراد) در بيماران مبتلا به درد حاد پهلو است که يافته ­ های مشکوکی در KUB و سونوگرافی دارند.

  موارد و روش کار: 32 بيمار در طی بررسی 5 ماهه که با درد حاد پهلو به اورژانس مرکز مراجعه کرده و در KUB و اولتراسونوگرافی دارای يافته­های غيرتشخيصی بودند، انتخاب شدند. تمامی اين 32 نفر تحت بررسی با روش­های متداول تشخيصی ( IVP و در صورت لزوم پيلوگرافی رتروگراد) و نيز CT هليکال بدون ماده حاجب تزريقی يا خوراکی قرار گرفتند. نتايج توسط يک راديولوژيست و يک ارولوژيست مطالعه و تحليل شد. نتيجه مثبت سي­تی اسکن در صورت مشاهده سنگ به علاوه وجود علايم ثانويه ثبت مي­شد. در صورت مثبت بودن علايم ثانويه ولی عدم مشاهده سنگ، نتيجه منفی قلمداد مي­شد. اگر پاتولوژی ديگری که مي­توانست موجب درد حاد پهلو شود نيز در بررسی مشخص مي­شد (از جمله UPJO ، تومور و تنگی حالب)، باز هم به عنوان نتيجه مثبت در نظر گرفته مي­شد.

  نتايج: از 32 بيمار مذکور، 25 نفر برای مطالعه انتخاب شدند(در 7 بيمار هيچ يافته پاتولوژيک دال بر وجود سنگ يا ساير علل درد پهلو يافت نشد و چون معيار طلايی ما (نتيجه جراحی يا دفع سنگ) قابل دسترسی نبود، اين افراد از مطالعه خارج شدند). از 25 بيمار باقيمانده، 5 نفر پاتولوژی غير از سنگ داشتند (يک مورد تنگی حالب به علاوه پوليپ و چهار مورد UPJO ) CT هليکال در تمامی 25 مورد توانست پاتولوژی را به درستی تشخيص دهد. در يک مورد، مطالعه با استفاده از کنتراست خوراکی و وريدی دنبال شد.

  نتيجه­گيری: CT هليکال در مقايسه با روش­های متداول ديگر، در تشخيص سنگ­های لوسنت و ساير علل درد حاد پهلو دقيق­تر است. از CT هليکال مي­توان برای قطعيت عدم وجود پاتولوژی دستگاه ادراری در درد حاد پهلو نيز استفاده کرد. در مواقعی که درد حاد پهلو به عللی غير از سنگ دستگاه ادراری باشد، استفاده از CT هليکال با ماده حاجب خوراکی و وريدی بر دقت تشخيص مي­افزايد. در مواردی که بيمار کنترانديکاسيونی برای دريافت ماده حاجب داشته باشد، CT هليکال (بدون کنتراست) ارزش دو چندان پيدا مي­کند، ما پيشنهاد مي­کنيم جهت بررسی موارد با KUB و سونوگرافی مشکوک، قدم بعدی استفاده از
CT هليکال بدون ماده حاجب باشد.

  مجله پزشکی اروميه، سال نوزدهم، شماره‌ دوم، ص 154-149 ، تابستان 1387

 �

  آدرس مکاتبه: بيمارستان امام خمينی (ره) اروميه، بخش پيوند، تلفن 09141417555

 E-mail: mrmf222tir@msn.com

  1 دانشيار ارولوژی - فلوشيپ پيوند کليه دانشگاه علوم پزشکی اروميه (نويسنده مسئول)

  2 استاديار ارولوژی دانشگاه علوم پزشکی اروميه

  3 دستيار ارشد ارولوژی دانشگاه علوم پزشکی اروميه

  4 دستيار ارولوژی دانشگاه علوم پزشکی اروميه

  5 متخصص ارولوژی

  6 متخصص راديولوژی