دکتر رضا مهدوی [1] ، دکتر سعيد قوام­زاده [2] ، دکتر محمدحسن خادم انصاری [3] ، دکتر مجيد مبصری [4]

  تاريخ دريافت 12/06/86 تاريخ پذيرش 14/08/86

  چکيده

  پيش زمينه و هدف: در صورت وجود وزن فزونی، بدن انسولين را به­خوبی مورد استفاده قرار نمي­دهد. گفته مي­شود کمبود لپتين سرمی با افزايش استعداد به عفونت­ها وابستگی دارد. اين بررسی جهت روشن ساختن اثر دريافت کلسيم تکميلی بر روی ميزان لپتين سرم، کامپوزيته و آديپوزيته بدن در بيماران
ديابتي­های نوع II پايه ريزی شد.

  مواد و روش کار: نمونه ­ها از بيماران ديابتی نوع II برگزيده شدند (53= n ) و به­مدت 13 تا 14 هفته به 28 نفر از آنها کلسيم (1000 ميلی گرم در روز) و ويتامين D ( IU 400 در روز) و به 25 نفر دارونما داده شد. برنامه غذايی نمونه ­ها به­وسيله پرسشنامه يادآمد 24 ساعته بررسی شد. وضعيت ترکيب بدن و ميزان آديپوزيته به­وسيله BIA و فاکتورهای خونی شامل ميزان کلسيم يونيزه سرم و لپتين سرم در هر سه گروه اندازه گيری شد. تغييرات متغيرهای مورد بررسی در قبل و بعد از مداخله آزمون گرديد.

  يافته ­ ها: در گروه دارونما، تفاوت معني­داری در ميانگين ­ها ی قبل و بعد از مداخله ديده نشد. ولی در گروه Ca+D ، لپتين سرم دچار افزايش معني­دار شد. از سوی ديگر ميزان درصد چربی بدن دچار افزايش معني­دار و درصد آب بدن دچار کاهش معني­داری شدند. کلسيم يونيزه سرم، وزن بدن، دور کمر، نمايه توده بدن و توده بی چربی بدن تفاوت معني­داری را در طول مداخله نشان ندادند. هم­چنين ميزان انرژی دريافتی نمونه ­ها در هر دو گروه، در مدت مداخله تفاوت معني­داری نشان نداد ولی ميزان فعاليت بدنی در گروه Ca+D کاهش معني­داری يافته بود. حال آنکه اين تفاوت در گروه دارونما معني­دار نبود.

  بحث و نتيجه گيری: پژوهش حاضر، مؤثر بودن مکملِ کلسيم+ ويتامين D بر سطح سرمی لپتين در بيماران ديابتی نوع II در جهت افزايش ميزان لپتين سرم دست يافته است. از اين رو، اين پژوهش مي­ تواند مدرکی برای سودمندی مکملِ کلسيم به ديابتی ­ها ی نوع II به­شمار آيد.

  کليد واژه­ها: ويتامين D تکميلی، کلسيم تکميلی، لپتين سرم، آديپوزيته، ديابت نوع II

  مجله پزشکی اروميه، سال نوزدهم، شماره‌ سوم، ص 248-242، پاييز 1387

  آدرس مکاتبه: تبريز،�دانشگاه علوم پزشکی تبريز، مرکز تحقيقات تغذيه ، تلفن: 09143413616

  [1] .دانشيار علوم تغذيه، مرکز تحقيقات تغذيه، دانشگاه علوم پزشکی تبريز

  [2] استاديار علوم تغذيه، دانشگاه علوم پزشکی اروميه و مرکز تحقيقات تغذيه­ای دانشگاه علوم پزشکی تبريز (نويسنده مسئول)

  [3] دانشيار بيوشيمی، گروه بيوشيمی و تغذيه، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اروميه

  [4] استاديار غدد، گروه غدد و متابوليسم، دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز