زکريا وهاب­زاده [1] ، دکتر محمدحسن خادم انصاری [2] ، دکتر علی ابوالفتحی [3] ، عبدالرسول صفائيان [4] ، دکتر فرشيد بزرگی قراقويونلو [5]

  تاريخ دريافت 29/04/87 تاريخ پذيرش 20/06/87

  چکيده

  پيش زمينه و هدف: اگرچه از تاثير مقادير متوسط فرکتوز بر متابوليسم کربوهيدرات­ها و ليپيدها شواهد کمتری وجود دارد، مقادير بالای فروکتوز موجب ناهنجاري­های متابوليک متعددی در انسان و حيوانات آزمايشگاهی شده و به ايجاد استرس اکسيداتيو مي­انجامد. با توجه به اين واقعيت در اين مطالعه هدف ما بررسی اثر رژيم غذايی حاوی فرکتوز بالا (1/65%) بر روی پروفيل ليپيدی پلاسما و بعضی از مارکرهای استرس اکسيداتيو در بافت­های قلب و کليه موش صحرايی مي­باشد.

  مواد و روش کار: در اين مطالعه 16 رت نر بالغ در محدوده وزنی 5 ± 213 به 2 گروه 8 تايی شامل گروه کنترل و گروه فروکتوزی تقسيم و به مدت 6 هفته دو نوع رژيم غذايی مربوطه را دريافت کردند. وزن آنها در پايان هر هفته و ميزان مصرف آب و غذای آنها به تعداد سه بار در طول مطالعه اندازه­گيری شد. پس از خون­گيری از رت­ها در پايان دوره در پلاسما تری گليسريد ( TG )، کلسترول تام، HDL-C ، LDL-C و ظرفبت تام آنتی اکسيدانت و در مايع روئی هموژن تهيه شده از قلب و کليه در بافر فسفات با pH 7.4 مالون دی آلديئد ( MDA )، آنزيم­های گلوتاتيون پراکسيداز ( GP_X ) و سوپراکسيد ديسموتاز ( SOD ) با استفاده از کيت­های مربوطه اندازه­گيری و داده­ها با استفاده ازآزمون T-Test در SPSS تحليل گرديد.

  يافته­ها: در اثر رژيم غنی شده با فرکتوز تفاوت معني­داری در افزايش وزن و ميزان مصرف آب رت­ها ايجاد نشد (05/0 P> ) ولی ميزان مصرف غذای رت­ها کاهش پيدا کرد (000/0= P ). فروکتوز باعث افزايش تری گليسريد پلاسما (040/0= P ) ، مقدار مالون دی آلدئيد ( MDA ) در قلب (000/0= P ) و کليه (002/0= P ) و کاهش معني­داری در فعاليت آنزيم­های سوپراکسيد ديسموتاز ( SOD ) در قلب (047/0= P ) و کليه (034/0= P ) و گلوتاتيون پراکسيداز ( GP_X ) در کليه (018/0= P ) شد. کاهش ظرفيت تام آنتی اکسيدان در پلاسما در اثر فروکتوز معني­دار نبود ( 108/0= P ).

  نتيجه گيری: اين تحقيق نشان داد که رژيم غنی شده با فروکتوز باعث افزايش معني­داری در مقدار تری گليسريد پلاسما، مقادير MDA در قلب و کليه وکاهش فعاليت آنزيم­های SOD و GPX در قلب وکليه شده و استفاده از اين رژيم ممکن است به ايجاد استرس اکسيداتيو و ناهنجاري­های شديد متابوليکی منجر شود.

  کليد واژه­ها: فروکتوز، گلوتاتيون پراکسيداز، سوپراکسيد ديسموتاز، استرس اکسيداتيو، ظرفبت تام آنتی اکسيدانت

  مجله پزشکی اروميه، سال نوزدهم، شماره‌ سوم، ص 256-249، پاييز 1387

  آدرس مکاتبه : اروميه، دانشکده پزشکی، گروه بيوشيمی و تغذيه، تلفن: 09141415879

  [1] کارشناس ارشد گروه بيوشيمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز

  [2] دانشيار گروه بيوشيمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی اروميه ( نويسنده مسئول)

  [3] دانشيار گروه بيوشيمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز

  [4] مربی گروه آمار و اپيدميولوژی دانشکده بهداشت و تغذيه دانشگاه علوم پزشکی تبريز

  [5] استاديار گروه پاتولوژی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبريز