پيش زمينه و هدف:چهار اصل اخلاق پزشکی يعنی احترام به اختيار انسان Respect for autonomy، سود داشتن کارهاeneficence ، عدم اضرار به ديگران on maleficence و عدالت justice به قضاوتهای عمومی اطلاق می شوند و به عنـوان پذيرفته های اخـلاقی بررسی اعمـال انسانهـا مـورد استفـاده و ارزشيابی قرار می گيرند در اين موارد اختلاف نظر زيادی وجود دارد از جمله تعيين قلمرو اختيار و استقلال افرادی که قدرت تشخيص ندارند يا هم چون جنين، نوزادان، بيماران دچار مرگ مغزی، زندانيان و ... که میتواند پزشک يا تيم پزشکی را در مرحله تصميم گيری دچار ترديد و بحران سازند. به خصوص با توجه به اين که تعريف و قلمرو اين چهار اصل نسبت به يک جهان بينی با جهان بينی ديگر فرق می کند علی الخصوص در ارتباط با مکتب اخلاق اسلامی بايستی به دقت تبيين شود. در اين مقاله سعی شده است بعد از تشريح اين اصول به ميزان سازگاری آنها با مبانی اخلاق و معارف اسلامی پرداخته شود.
مواد و روش کار:اين پژوهش به صورت توصيفی و کتابخانه ای است و سعی شده است پس از توضيح مفاهيم به صورت نظری و مبنايی نکات تشابه و تمايز به کارگيری اصول پذيرفته شده اخلاق پزشکی با اصول اخلاق و معارف اسلامی شناسايی و تبيين شود.
يافته ها: در بررسی مکاتب اخلاقی گوناگون معلوم شد اصول و موازين چهارگانه اخلاق پزشکی برگرفته از مکتب سودگرايی و سودمندی می باشد و مکتب اخلاقی اسلامی مکتب غايت گرا و وظيفه گرا می باشد. به طوری که در بعضی از مبانی همديگر را پوشش و در بعضی از مبانی سازگاری لازم را ندارند.
بحث و نتيجه گيری: از آنجايی که دين اسلام يک مکتب غايت گرا و وظيفه گراست و غايت نهايی در کارهای اخلاقی رستگاری و قرب الهی است و انسان دارای دو ساحت وجودی جسم و روح بوده و صاحب کرامت و عزت می باشد و فلسفه وجودی او رسيدن به تکامل و قرب الهی است به همين جهت اخلاق پزشکی در اسلام در چهار چوب پارامترهای است که در دين مبين اسلام بيان شده است و در آن به رعايت تقوی الهی، احساس تکليف و مسئوليت در مقابل خود، خدا، جامعه، تعالی روح و مراتب وجودی او و نيّت و انگيزه الهی و همچنين لذائذ معنوی تاکيد شده است که خود اين متغيرها ميتواند بهترين ضمانت اجرايی اصول و موازين اخلاقی در حرفه پزشکی باشد و می تواند نيروهای پزشکی را از ترديد و بحران در مراحل تصميم گيری و اجراء پروژه ها و سوژه های خود درآورده و جبران کننده ضعفها و کمبودهای ديگر مکاتب اخلاقی باشد که نوعاً مبتنی بر خواسته های انسانی، لذائذ دنيوی و بهبود زندگی مکانيکی انسانها هستند.
اسم حسينی اسم حسينی، صمدزاده سعيد، آقازاده جواد، اصول و موازين اخلاق پزشکی و ميزان سازگاری آن با مبانی اخلاق اسلامی مجله پزشكي اروميه، 1386; 18 (4) :652-656